Аграрлық саладағы жалақы орташа республикалық деңгейден көп төмен

Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің жалақысы республика бойынша орташа еңбекақыдан 42%-ға дейін аз екен. Бұл саладағы жұмыспен қамту деңгейі жылдан-жылға  құлдырай түсуде, деп жазады energyprom.kz сайты. 

2021 жылдың екінші тоқса­нында ауыл, орман және ба­лық шаруашылықтары саласы қызметкерлерінің кесімді жала­қысы 145,6 мың теңгені, бір жыл бұрынғыдан – 14,4%-ға артық ай­лық еңбекақы құрапты. Еңбек­ақының нақты өсімі бар-жоғы 6,5% құраған.

Аймаққа бөлгенде бұл сектор­дағы неғұрлым көбірек еңбек­ақы Ақмола облысы қызметкерлерінің еншісінде: 178,2 мың теңге, плюс 25,6%. Екінші және үшінші орындарда – Шығыс Қазақстан облысы (164 мың теңге) мен астанамыз (159,8 мың теңге).

Ең төмен еңбекақы – Маңғыс­тау облысы АӨК қызметкер­ле­рінде: күнкөріс минимумы көле­мінен сәл ғана жоғары немесе бар болғаны 42,5 мың теңге. Бұл өткен жылмен салыстырғанда бірден 28,7%-ға төмендеген. Бұл еліміз бойынша осы сектордағы еңбекақының айтарлықтай төменгі көрсеткіші болып отыр. Қызылорда облысында да АӨК-те еңбекақы қысқарған – 8,1%-ға, 100,5 мың теңгеге дейін (инфографика).

Ауыл шаруашылығы сала­сындағы еңбекақы Қазақстандағы 17 аймақ­тың тек 7-інде ғана еліміз бойынша орташа деңгейден асады екен. Сонымен қатар айта ке­терлік жайт, 2021 жылдың екінші тоқсанында кесімді еңбекақы елімізде орташа есеппен 251,5 мың теңгені құраған. Осылайша, АӨК саласындағы еңбекақы елімізде бойынша орташа жалақыдан кәдуілгідей көлемде – 42,1%-ға азай­ған. Өсімдік шаруашылығы мен мал шаруашылығы, аң аулау және қызмет көрсету секто­рындағы еңбекақы осы об­лыстарда 146,8 мың теңге құраған; орман шаруашылығы мен ағаш дайындау саласында – 129,8 мың теңге; балық шаруашылығы мен аквамәдениет саласында – 91,1 мың теңге (1-кес­те).

Ауыл шаруашылығы сала­сындағы еңбекақының төмендігі саладан мамандардың көптеп кетуіне мәжбүрлеуде. Мәселен, 2021 жылдың екінші тоқсанында секторда 1,2 млн адам жұмыспен қамтылған, ал бұл бір жыл бұрын­ғыдан – 1,2%-ға азайды деген сөз. Соңғы он жыл қатарынан осы саладағы жұмыспен қамту жылдан жылға құлдырай түсуде.

Аталған кезеңде жұмыспен қамтылғандар санының күрт қыс­қаруы, мәселен, 2015 жылы (бір жылда бірден минус 19,6%), сондай-ақ 2016 жылы (минус 12,8%) байқалған.

Биыл аграрлық секторда  жұ­мыспен ең көп қамтылу Алматы облысында тіркелген: 200,1 мың адам, соның өзінде бұл бір жыл бұрынғыдан 2,3%-ға азая түскен. Аграрлық аймақтарда жұмыспен қамтылғандардың саны бойынша үздік үштік қатарына Түркістан мен Жамбыл облыстары да кірген (2-кесте).

Иса ҚАМБАР