Шағын несие шапағаты

Жаңа бизнес бастамаларға мүмкіндік ашып отырған мемлекеттік қолдау шараларына  Жетісу өңірінің халқы белсене қатысып келеді. Осы ретте Алматы облысында  аз қамтылған және көпбалалы отбасылар  2017-2021 жылдарға арналған «Еңбек» нәтижелі жұмыспен қамту және жаппай кәсіпкерлікті дамыту бағдарламасы аясында шағын несиеге қол жеткізіп, өз кәсібін жолға қоюға мүмкіндік алды.
 
 БЕКЕТ КӨКЕНАЙҰЛЫ 
«Еңбек» бағдарламасының көмегімен өз ісін жүргізуге кіріскен көпбалалы шаңы­рақ отағасының бірі – Көксу ауданының тұрғыны, алты баланың әкесі Жандос Қана­батыров. Ол бағдарла­маның екінші бағыты бойынша мал шаруашылығымен айналысуға 4 миллион теңге несие алып, ірі қара өсіруге бел буды, деп хабарлайды облыс әкімінің баспасөз қызметі.
Запастағы аға лейтенант Жандос Қанабатыров бұрын шекара қызметінде болған.  Бүгінде бес ұл, бір қыз өсіріп отырған үлкен шаңырақ иесі бала-шағасының ризығын арттырып, мал шаруа­шылы­ғымен айналыссам деген мақ­сатпен мемлекеттік бағ­дарлама  арқылы  қол жеткізген 4 пайыздық жеңіл­детілген несие қаражатына 14 бас ірі қара сатып алған. Қазір сол күтіп-баптап, өсірген зеңгі баба тұқымынан  сауылған ақтан сүтпен қатар құрт, ірімшік, сары май, кілегей, айран  өнімде­рін жасап, Балпық би ауылында тұрақты саудаға шығарып отыр. Әзірге бір адамды жұ­мысқа алған. Алды ер жетіп қалған балалары да әкесінің шаруашылығына көмектесуге әзір. «Мемлекеттік қолдау қа­растырылған бағдарламаға қатысып,  жеңілдікті несие алуға болатынын басылым беттері­нен оқып білдім. Сосын қатысып көру керек деп шештім. Жеңілдікпен алған шағын несиеме мал алып, іс бастап жатырмыз.

Қазір, шүкір, мал қарауға, күтіп-баптауға ұлдарым да жарап қалды. Алдағы уақытта трактор жүргізуші мамандығын оқып, сиырлардың жем-шөбін өзім әзірлесем деп ойлаймын. Оған қоса ірі қара тұқымын асылдандырып, бірте-бірте сүтті бағытты да қолға алу жоспарымда бар», – дейді Жандос Қанабатыров.
Облыстық жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағ­дарламалар басқармасының мәлі­метіне қарағанда, биылғы жыл­дың бірінші тоқсанында Ақсу, Көксу, Панфилов, Сарқан аудандары мен Текелі қаласында аталған санат­тағы бірнеше отбасы мүшелері «Еңбек» бағдарламасы бойынша жеңіл­діктермен берілетін несиеге қол жет­кізіп, өз істерін бастаған.
Жалпы өткен жылы «Еңбек» бағ­дарламасы аясында аз қамтылған және көпбалалы отбасыларға шағын несие беру шарттары жеңілдетілген. Атап айтқанда, микрокредит алу мерзімі 5 жылдан 7 жылға дейін ұзартылып, берілетін микрокредиттің көлемі 6-дан 8 мың АЕК-ке дейін ұлғайды, бұл ретте номиналды сыйақы мөлшерлемесі 6%-дан 4%-ға дейін төмендеді. Облыста осы мақсатқа биылғы жылы бюджеттен 300 миллион теңге бөлінген. Өткен төрт айда ауылдық жерлер­дегі тұрғындарға 66,4 300 миллион теңгеге 16 шағын несие берілді. Ал, жалпы «Еңбек» бағдарламасын іске асыруға 17,8 миллиард теңге қарастырылған. 
«Еңбек» бағдарламасының екінші бағыты аясында биылғы жылы 3,4 миллиард теңге көлемінде қаржы бөлінген. Бағдарламаға қатысып, шағын несие алған және грант ұтып алғандар арасында қапшағайлықтар да бар. Облыс әкімі баспасөз қызметінің хабарлауынша, бүгінде Қапшағайдың отыздан астам тұрғыны осындай көмекке қол жеткізіп, жеке кәсібін бастаған екен. 
Қапшағай қалалық әкімдігінің мәліметіне сәйкес, қазіргі күні 30 адам мемлекеттік грант, 3 адам шағын кредит алды. Соның ішінде бе­сеуі көпбалалы және аз қамтыл­ған отбасы, 11-і – 29 жасқа дейінгі жастар, 2 адам – мүмкіндігі шектеулі жан, 12 грант иегері – басқа да санаттағы азаматтар.
Мемлекеттік қолдауға ие болған­дардың қатарында кондитерлік өнерге бұрыннан бейімі бар, түрлі шеберлік сағаттарына қатысып, машығын жетілдірген Гүлнұр Задаш та бар. Қапшағайлық 25 жасар ана «Еңбек» бағдарламасына қатысып, 200 айлық есептік көрсеткіш, яғни 555 600 теңге көлемінде грант ұтып алды. Кондитерлік іске керекті құрал-жарақтар мен ас үй комбайнын сатып алған. «Менің кішкентай балам бар. Сондықтан маған үйде отырып жұмыс істеген қолайлы. Мемлекеттің қолдауымен кондитерлік істі бастау арқылы мен соған қол жеткіздім. «Бастау Бизнес» курсында бізді бизнесті бастау, дамыту және нәтижесін көру, айналымдағы ақшаны есептеу сияқты кәсіпкерлік негіздеріне үйретті. Қазіргі таңда кондитерлер өте көп, бұл салада бәселестік те үлкен. Сондықтан үнемі өз шеберлігіңді жетілдіріп, дамытып отыруың керек», – дейді Г.Задаш.
Жас кәсіпкердің кондитерлік өнімдері қаладағы «Семерка» дү­кенінде тұрақты саудаланады.
Бағдарлама аясында жаңа бизнес-идеясын іске асырғандардың тағы бірі – Мәдина Құлжабаева. «Бастау Бизнес» кәсіпкерлік негіздерін оқып, сертификат алған ол «Халыққа цифрлық қызмет көрсету салонын ұйымдастыру» жобасын қорғап, 555 600 теңге грант иеленді. Қазір оның шағын орталығы қапшағайлықтарға сандық қызмет көрсетуде. «Бүгінгі цифрлық дәуір сұранысын зерттей келіп, халыққа осы тұрғыда қызмет көрсету тиімді деп шештім. Орталық қызметін пайдаланушы тұрғындар баршылық. Ісім ақырындап алға басып келеді, осылайша біртіндеп өсіп, дамиды», – дейді ол.
«Еңбек» бағдарламасының екінші бағыты бойынша микро­кредиттеуді және несиелер мен микрокредиттерді кепілдендіруді ұлғайту міндеттерін жүзеге асыру үшін биыл облыс бойынша қарастырылған 3 319,2 миллион теңге қаражаттың 239,2 миллионы қалалар мен моноқалаларға, ал 3080,0 миллионы ауылдық жерлерге шағын ниеселерге бөлінді. Былтыр бағдарлама аясында 4791,3 миллион теңге сомаға 1104 шағын несие беріліп, 1525 жұмыс орны құрылған.
Биылғы 1 сәуірдегі мәліметке сүйенсек, облыста 123 290 шағын және орта бизнес субъектісі жұмыс істейді. Яғни аталмыш сала өткен жылмен салыстырғанда 1,6% ұл­ғайған. Осы кәсіпкерлік саласында 263,6 мың адам еңбек етеді.