«Алматы Менеджмент Университетінде» (AlmaU) «Денсаулық ғылымы: әлемдік трендтер мен Қазақстандағы ахуал» тақырыбында халықаралық дөңгелек үстел өтті. Шара барысында AlmaU Sharmanov School of Health Sciences мектебінің тұсауы кесілді. ХХІ ғасырда денсаулық жайлы ғылымдар жаңа импульс алып жатыр. Өмір сапасы мен ұзақ жасау, ментальды саулық пен психология, нутрициология мен диетология сияқты өзекті мәселелер терең ғылыми зерттеулерге арқау болып қана қоймай, халық арасында қызығушылық туғызуда.

Әлемде тұрғындардың көпшілігі жүз жастың мәресіне жететін «көгілдір аймақты» құру қозғалысы асқан танымалдылыққа ие болуда. Жапонияда – Окинава, Италияда – Сардиния, Калифорнияда (АҚШ) – Лома Линд штаты, Коста-Рикада – Никойя. Олар саяхатшылар мен сапалы ұзақ ғұмыр мәселелерін зерттейтін ғалымдардың қызығушылығын туындатып, жиі баратын жерлеріне айналуда. Осы орайда америкалық саясаткер және тележурналист Энтони Бурдэннің «Ең маңызды саясат – тек тағаммен байланысты саясат» деген сөзі еріксіз ойға оралады.

Көпшілік бүгінгі таңда Шармановты Қазақ тағамтану академиясының президенті ретінде таниды. Сондай-ақ ол ұлттық сусынымыз – қымызды насихаттап, оның пайдасы туралы егжей-тегжейлі айтып жүр. Академик халыққа «Тәңір ұсынған сусынды» яғни бие сүтін ішуді насихаттаудан ешқашан жалыққан емес. Бие сүтінің ерекше қасиеттері зор. Құрамында трансмайлар мен қант болмайды. Әсіресе, тағамдық қауіпсіздік мәселесін шешуде, халықтың аса әлжуаз топтары – сәбилерді, жүкті және бала емізетін әйелдерді, қартайған адамдарды оңалтуда қымыздың пайдасы мол. Аурушаңдық пен өлім-жітім қаупін азайтуға, жалпы, барша халықтың денсаулығын жақсартуға, өмір сапасын арттыруға бие сүтінің пайдасы мол.

Төрегелді Шарманұлының ұлтымыздың өрлеуі жолындағы екі үлкен жетістігі туралы айтсақ, оның бірі – тұзды иодтау және ұнды құнарландыру ісі. Мәселен, тұзды иодтау – зоб түріндегі эндрокриндік жүйе ауруларының мәселесін шешіп қана қоймай, өскелең ұрпақтың зерделік, денелік дамуына үлес қосуда. Сырқаттардың 80%-ы тамақтануға байланысты екендігін дәлелдеген ғалымның қажырлы еңбегінің арқасында елімізде темір тапшылықты анемияның қатері азайды.

Қоғам қайраткері, медицина ғылымының докторы, Қазақ тағамтану академиясының президенті Төрегелді Шармановқа «Университеттің құрметті профессоры» деген атақ берілді. Кешті университет ректоры Г.Күренкеева құттықтау тілекпен ашып, ғалымның елдің, халықтың денсаулығын нығайту бағытында жасаған толағай еңбектеріне тоқталды. Осы оқу орны президентінің кеңесшісі, медицина ғылымының докторы, профессор Д.Павалькис басқосуды әдемі де мазмұнды жүргізе білді. Аталмыш оқу орнының профессоры А.Арынғазина, фитнес бойынша әлемнің екі дүркін чемпионы Уәлихан Тен секілді білгір мамандар денсаулық саласына қатысты ой пікірлерін ортаға салды. Сондай-ақ Литва университетінің проректоры В.Лесаускайте, Ұлыбританияның Ноттингем университетінен И.Рыбаков және тағы да басқа азаматтар дүниежүзіндегі адамзат денсаулығына байланысты қызықты мәліметтермен бөлісті. Әсіресе, «Денсаулық жайлы болашақтағы ғылым» турасында Америка денсаулық сақтау ассоциациясының мүшесі, салауатты тамақтану ұлттық орталығының президенті Алмаз Шарман келелі пікірлерін ортаға салды. Сонымен қатар онлайн форматында халықаралық трендтер, денсаулық жайлы ғылымдардың болашағы, даму перспективасы, ментальды, корпоративті саулықтың мәселелері және қазіргі заманғы адамның өнімділігін арттыру механизмдері талқыланды.

Басқосу кезінде академик Төрегелді Шарманұлы сөз алып, ұзақ өмір сүрудің қыр-сыры, қартаюды тежеудің жолдары туралы да салиқалы ой айтты. Әсіресе, «дәмдінің бәрі адам организміне зиянды» деген қағиданы тілге тиек ете отырып, қант пен дүкеннің сары майының, тез дайындалатын фастфудтардың, фри, кока-кола сусындарының және пластикалық ыдыстағы сулардың адам организміне әкелетін зияны туралы да кеңінен тоқталды.

ҚР ҰҒА және РМҒА академигі Төрегелді Шарманов әлемдік және қазақстандық денсаулық сақтау саласына зор үлес қосты. Ол дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының Леон Бернард атындағы медалімен марапатталған.

AlmaU 2012 жылдан бері Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесімен тығыз қарым-қатынаста. Университет қабырғасында «Денсаулық сақтау саласындағы менеджмент» МВА бағдарламасы (медициналық мекемелердің 200-ден аса топ-менеджері білім алған), консалтингтік жобалар, тыңдаушының сұранысына қарай бейімделген семинарлар мен тренингтер өткізіледі. Жылдар бойы жинақталған мол тәжірибенің арқасында жаңа деңгейге көтеріліп келеді.

Cалтанат ҚАЖЫКЕН

ТҰЛҒА

Дұрыс тамақтана білеміз бе?